Νέες εξαγγελίες από το Υπουργείο Παιδείας έγιναν χθες για ριζικές αλλαγές σε πολλούς τομείς της διοίκησης, της οργάνωσης και χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων. Πολλά από αυτά ακούγονται καλά, κάποια ίσως γίνουν και πολλά ίσως είναι ανέφικτα. Η ιστορία θα δείξει. Το ότι σε πολλά Πανεπιστήμια η κατάσταση πρέπει να αλλάξει, αυτό πρέπει. Μακάρι αυτή η ηγεσία να καταφέρει ότι δεν κατάφεραν όλες οι προηγούμενες.
Τα Πανεπιστήμια μας σε πολλές περιπτώσεις δεν προετοιμάζουν τους νέους για την μετά-Πανεπιστημιακή ζωή, και δεν τους δίνουν τα εφόδια για να καταφέρουν να επιβιώσουν στις σκληρές συνθήκες της αγοράς. Αυτή τη δικαιολογία την ακούω πολύ και εν μέρει είναι σωστή. Όμως κάθε φορά που ακούω τέτοιους αφορισμούς δεν μπορώ να μην σκεφτώ και την στάση πολλών φοιτητών απέναντι στο Πανεπιστήμιο. Διδάσκω σε Πανεπιστημιακό Τμήμα αρκετό καιρό τώρα και έχω σχηματίσει μια αρκετά καλή εικόνα για τη «αξιοποίηση» του Πανεπιστημίου από τους φοιτητές. Και στην πλειοψηφία, αυτή η αξιοποίηση είναι ανύπαρκτη.
Οι περισσότεροι φοιτητές αδυνατούν να δουν τις ευκαιρίες που τους προσφέρει το Πανεπιστήμιο, πέρα από την απόκτηση του πτυχίου. Επιπλέον οι περισσότεροι φοιτητές έχουν την εντύπωση ότι το Πανεπιστήμιο είναι όπως το λύκειο. Ότι δηλαδή πρέπει να μας γεμίζει γνώσεις και εφόδια, τα οποία εμείς αποκτούμε παθητικά, και στο πέρας των σπουδών θα είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τη ζωή. Και εφόσον δεν το κάνει αυτό το Πανεπιστήμιο απέτυχε.
Το Πανεπιστήμιο δεν είναι λύκειο όμως. Δεν έχει σκοπό να σου μάθει τίποτα. Ο πραγματικός σκοπός του Πανεπιστημίου είναι να σου δώσει τα ερεθίσματα και να δημιουργήσει ένα κατάλληλο κλίμα και περιβάλλον για να μάθει ο φοιτητής μόνος του. Να μάθει φτιάχνοντας πράγματα ο ίδιος, μέσω συζητήσεων με καθηγητές και συμφοιτητές, μέσω βιβλιογραφικής έρευνας, μέσω εργασιών, μέσω επισκέψεων σε χώρους εργασίας, μέσω διαλέξεων από άτομα που έχουν πραγματική εμπειρία από τον έξω κόσμο.
Συμφωνώ ότι πολλά από αυτά δεν γίνονται στην πραγματικότητα στα Πανεπιστήμια αν και θα έπρεπε. Εκεί φταίει το Πανεπιστήμιο. Όμως Πανεπιστήμιο δεν είναι οι 4 τοίχοι και 10 μέλη ΔΕΠ. Είναι και οι φοιτητές οι οποίοι έχουν και αυτοί μερίδιο στην ευθύνη για την σημερινή κατάσταση. Ποιος φοιτητής ζήτησε το καθηγητή να τον εμπλέξει σε έργα για την απόκτηση πρακτικής εμπειρίας; Ποιος ζήτησε από το διδάσκοντα να του δώσει επιπλέον (και ουσιαστικότερη) δουλειά, εκτός των εργασιών του εξαμήνου, μόνο και μόνο για να μάθει κάτι παραπάνω;
Δεν ξέρω για τα παλαιά μέλη ΔΕΠ, αλλά πολλά από τα νεότερα προέρχονται από το χώρο της αγοράς και είναι ανεκτίμητη πηγή εμπειριών και πληροφοριών. Τέτοια άτομα έχουν πολλά να προσφέρουν στους φοιτητές από πρακτικής άποψης (χωρίς να θέλω να μειώσω στο ελάχιστο τα παλαιότερα μέλη ΔΕΠ).
Η προσωπική μου εμπειρία, από την πλευρά του διδάσκοντα, στο θέμα αυτό δεν είναι καλή. Στη χρονική περίοδο που βρίσκομαι στο Τμήμα, προσπάθησα πολλές φορές να εμπλέξω φοιτητές σε έργα, χωρίς χρηματοδότηση για κανένα (ούτε για μένα), για την απόκτηση εμπειρίας. Ελάχιστοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα μου και από αυτούς οι περισσότεροι τα παράτησαν μετά από 1-2 συναντήσεις. Αλλά και για τους υπόλοιπους διδάσκοντες μια παρόμοια κατάσταση επικρατεί. Η απάθεια που επικρατεί είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα του Πανεπιστημίου σήμερα. Το τι φταίει για την απάθεια αυτή πρέπει να διαπιστώσουμε και να διορθώσουμε.
Η διάχυτη άποψη «ας αλλάξει πρώτα το Πανεπιστήμιο και μετά θα ασχοληθώ εγώ με αυτό» είναι λανθασμένη. Το Πανεπιστήμιο αλλάζει από μέσα προς τα έξω (όπως γίνονται και οι μεγαλύτερες και ουσιαστικότερες αλλαγές). Γνωρίζω ότι τώρα το Πανεπιστήμιο φαίνεται ότι δεν προσφέρει πολλά αλλά είναι στο χέρι μας να αξιοποιήσουμε αυτό το λίγο που μας δίνει και να το κάνουμε πολύ. Θέμα αλλαγής νοοτροπίας είναι περισσότερο.
Και ποιος ξέρει, μπορεί να δουλέψουν και οι αλλαγές του Υπουργείου…
Προσφατα Σχολια